To trzeci co do wielkości zamek w Polsce. Po Malborku i Wawelu zamek w Książu przyciąga setki turystów. Kryje w sobie tajemnice liczone od świdnickich Piastów po hitlerowskie Niemcy.

Położony na terenie Książańskiego Parku Krajobrazowego w malowniczym zakolu rzeki Pełczycy Książ należy do najpiękniejszych zamków w Polsce. Wraz ze wspaniałym parkiem i palmiarnią z początku XX wieku stanowi niezwykłą atrakcję, podziwianą przez tysiące turystów. Zbudowany został na urwistym skalnym cyplu, na wysokości 395 m n.p.m., otoczony jest głęboką kotliną porośniętą lasem. Niegdyś nazywany był „perłą Śląska”. Jest budowlą charakteryzującą się różnymi stylami architektury, posiadającą ponad 400 pomieszczeń.  Początki zamku sięgają końca XIII w. Inicjatorem jego budowy był książę świdnicki Bolko I, który po jej zakończeniu szybko przeniósł  tu swoją siedzibę. W końcu XIV wieku zamek w Książu stał się własnością króla czeskiego. Śledząc jego historię dalej w początkach XVI w. przeszedł ręce potężnego rodu Hochbergów, którzy z czasem zaczęli używać tytułu Wolnych Panów na Książu. Zamek był ich siedzibą aż do roku 1941.

W XVI w. właściciele dokonali pierwszej modernizacji oraz rozbudowy budowli. Zmienił się jej charakter. Przestała być już gotycką warownią i stała się renesansową siedzibą. Kolejna przebudowa nastąpiła w I połowie XVII w.  Dokonał jej Konrad Maksymilian Hochberg, który zatrudnił znanych architektów J. Littana oraz A. Hammerschmidta. Następnie renesansowa siedziba przekształcona została w barokową rezydencję z dwoma dobudowanymi skrzydłami i dwoma dziedzińcami. Powstała wtedy też biblioteka, wspaniała sala zwana Maksymilianowską oraz tarasowe ogrody.

Historia Książa wiąże się z wielkimi i znaczącymi rodzinami. Na skutek rodowych powiązań Hochbergowie weszli w posiadanie dóbr pszczyńskich i zaczęli używać tytułu Hochberg von Pless. Z czasem ród ten stał się jednym z najpotężniejszych rodów w Europie.

Zamek ten był kilkakrotnie przebudowywany. Kolejna przebudowa jaka miała miejsce w Książu przeprowadzona została w latach 1909-1923. Wybudowano nowe – zachodnie skrzydło zamku w stylu niemieckiego renesansu, a po bokach powstały okrągłe wieże. Podwyższona też została i pokryta nowym hełmem główna wieża. Również we wnętrzach dokonano modernizacji. W XIX i XX wieku w zamku gościło wiele sław, wśród nich Izabela Czartoryska, Zygmunt Krasiński, car Mikołaj I Romanow, Winston Churchill i inni.

 

W okresie międzywojennym ta część majątku została przejęta za długi przez nazistowskie państwo. Po wybuchu wojny zamek Książ prawdopodobnie został przeznaczony na kwaterę Hitlera. Wykuto w skale liczne tunele, o przeznaczenie których spierają się badacze. Wycofujące się wojsko niemieckie wywiozło prawie całe wyposażenie. Po wojnie prowadzone na zamku były prace konserwatorskie. Od 1971 w podziemiach znajduje się Dolnośląskie Obserwatorium Geofizyczne, podległe pod Instytut Geofizyki Polskiej Akademii Nauk.

P. Komorowski.

zdj. Piotr Omielańczuk

 

Skomentuj